Как гражданин доступных около земных миров

Як грамадзянін даступных каляземных светаў, У якія не патрэбныя штамп і віза Ці іншыя дакументы, ад верху і да нізу, Я прадстаўляю вам мой вечны дом і прытулак. Я ў ім люблю ўсё-ўсё — ад гор да западзін, І захапляюся кожнай кропляй у вадаспадзе. І кожным крыкам нованароджанага дзіцяці, Ад завіткоў аблокаў да языкоў з нетраў пекла. І быў усюды — расчыненыя межы, маліўся шчыра пад скляпеннямі капліцы, у цэрквах, касцёлах, пад адкрытым небам. Ляжаў пад плітой, на якой чарка з хлебам, тым шматлікім тысячам удалых фатаграфій Пад тост размашыстых шаблонных эпітафій Са стагоддзя ў стагоддзе мазоліла вочы… Быў там, дзе толькі плот ды калючы дрот. Ад буйнага мяне стараліся абараніць планету, Не памятаю дакладна — чырвоную, з кальцом, ці гэту. Ды ці так важна? Ну так, я быў непрыемны, Быў аўтарам сямі плям на Сонцы. Дараваны Свяцілам — дзіця пацешылася, Бацька ў гэтым доме дакладна не нашле праклёнаў. Быў дрэвам — стукаўся людзям у вокны, Ратаваў ад буры — да каранёў прамокшы. Я бачыў тысячы пахавальных працэсій І школьнікаў, што брылі праз лагчыну, сонных. Кідаў у іх жалуды — калі ў руках рагатка, і спелыя жоўтыя грушы — каб было балюча-салодка. Шумеў, рыпеў, у любое надвор'е, Старэў, трухлеў — ды якія мае гады. Бывала, з'яўляўся як міраж у пустыні, як гук гітары, алей на карціне. Мяне размазваў асфальт па мокрых шынах. Я вострым лязом улазіў пад скальп мужчынам. Я быў цацкаю вялікіх і немаўлят, Заклікам, дзеяннем, забойцам іншаверцаў, убогім старым на плячах у нечых унукаў, лістом, дзе жыццё вырашае сотня літар. Хацеў бы ўзгадаць усё, ды каб у дэталях: Лета ў сандалях. Дыскатэкі на двары ў вуалях. Смак лыжкі мёду з малаком, як парыў ногі, Што тата з мамай не заўсёды бывалі строгія. Наадварот, нават часцей справядлівыя, Але чаму так выйшла, што смачнейшыя суседавы слівы. І грушы, яблыкі, ды што там — цэлы двор. Я памятаю, сеў у турму за тое, што злодзей. Праз стагоддзі ўсплываюць водгаласкі: Пухліна ў мозгу. Палачка — дзве яркія палоскі. І няма пачатку, як і няма канца. Мы дзеці агульнай маці і агульнага айца. Дзякуй вам за гэтую вечную абіцель, За тое, што я яе ганаровы мірны жыхар.

Jako obywatel dostępnych okołoziemskich światów, Do których nie trzeba pieczątki ani wizy Ani innych dokumentów, od góry do dołu, Przedstawiam wam mój wieczny dom i schronienie. Kocham w nim wszystko, wszystko — od gór po zapadliska, I zachwycam się każdą kroplą w wodospadzie. I każdym krzykiem nowo narodzonego dziecięcia, Od zawijasów chmur po języki z trzewi piekła. I byłem wszędzie — otwarte granice, modliłem się szczerze pod sklepieniem kaplicy, w cerkwiach, kościołach, pod gołym niebem. Leżałem pod płytą, na której kieliszek z chlebem, tym wielu tysiącom udanych fotografii, Przy toaście zamaszystych, szablonowych epitafiów Z wieku na wiek kłuła w oczy… Byłem tam, gdzie tylko płot i drut kolczasty. Przede mną, wybuchowym, próbowano chronić planetę, Nie pamiętam dokładnie — czerwoną, z pierścieniem, czy tę. Ale czy to ważne? No tak, byłem nieprzyjemny, Byłem autorem siedmiu plam na Słońcu. Wybaczony przez Gwiazdę — dziecię się bawiło, Rodzic w tym domu na pewno nie ześle przekleństw. Byłem drzewem — pukałem ludziom w okna, Chroniłem przed burzą — przemoknięty do korzeni. Widziałem tysiące konduktów pogrzebowych I uczniów brnących przez parów, zaspanych. Rzucałem w nich żołędzie — gdy w rękach była proca, i dojrzałe żółte gruszki — żeby było boleśnie-słodko. Szumiałem, skrzypiałem, w każdą pogodę, Starzałem się, próchniałem — eee, jakie tam moje lata. Bywało, zjawiałem się jak miraż na pustyni, jak dźwięk gitary, olej na obrazie. Rozmazywał mnie asfalt po mokrych oponach. Ostrym ostrzem wchodziłem pod skalp mężczyznom. Byłem zabawką wielkich i niemowląt, Wezwaniem, czynem, zabójcą innowierców, nędznym starcem na barkach czyichś wnuków, listem, gdzie o życiu decyduje sto liter. Chciałbym wszystko pamiętać, i to w szczegółach: Lato w sandałach. Dyskoteki na dworze w woalach. Smak łyżki miodu z mlekiem, jak parzyłem nogi, Że tata z mamą nie zawsze bywali surowi. Przeciwnie, nawet częściej sprawiedliwi, Ale czemu tak wyszło, że smaczniejsze są śliwki sąsiada. I gruszki, jabłka, co tam — całe podwórko. Pamiętam, poszedłem siedzieć za to, że złodziej. Po stuleciach wypływają echa: Guz w mózgu. Test — dwie jasne kreski. I nie ma początku, jak nie ma końca. Jesteśmy dziećmi wspólnej matki i wspólnego ojca. Dziękuję wam za tę wieczną siedzibę, Za to, że jestem jej honorowym, pokojowym mieszkańcem.

As a citizen of the near-Earth worlds within reach, Where you need no stamp and no visa Or any other papers, from top to bottom, I present to you my eternal home and shelter. I love everything in it, everything — from mountains to hollows, And I marvel at every drop in a waterfall. And at every cry of a newborn child, From curlicues of clouds to tongues from the bowels of hell. And I've been everywhere — the borders opened wide, I prayed sincerely under a chapel's vaults, in Orthodox churches, in Catholic ones, under the open sky. I lay beneath a slab with a shot glass and bread on top, to those many thousands of nice photographs, to the toast of sweeping, boilerplate epitaphs it was an eyesore from age to age… I've been where there's nothing but a fence and razor wire. They tried to protect the planet from rowdy me, I don't remember exactly: the red one, the ringed one, or this. But does it really matter? Well, yes, I was unpleasant, I was the author of seven spots on the Sun. Forgiven by the Luminary — the child was having fun, A parent in this house won't send down curses, that's for sure. I was a tree — I knocked on people's windows, Sheltered them from storms — soaked down to the roots. I saw thousands of funeral processions And schoolkids trudging through the hollow, sleepy. I threw acorns at them — when there was a slingshot in their hands, and ripe yellow pears — so it would hurt so sweet. I rustled, creaked, in every kind of weather, I aged, I rotted — but hey, I'm still young. Sometimes I'd appear like a mirage in the desert, like the sound of a guitar, the oil on a painting. Asphalt smeared me over wet tires. I was a sharp blade slipping under men's scalps. I was a toy of the great and of infants, A summons, an action, a killer of infidels, a wretched old man on someone's grandkids' shoulders, a letter where a hundred letters decide a life. I'd love to remember it all, and in detail: Summer in sandals. Discos at court in veils. The taste of a spoon of honey with milk, the way I steamed my feet, That Mom and Dad were not always strict. On the contrary, more often they were fair, But how come the neighbor's plums tasted better? And the pears, the apples, why, the whole yard. I remember doing time for being a thief. Centuries later, echoes surface: A tumor in the brain. A test stick — two bright lines. And there's no beginning, just as there's no end. We're children of one mother and one father. Thank you for this eternal abode, For letting me be its honorary peaceful resident.